Η φθίνουσα Δημιουργικότητα.

Το 1968, ο George Land (με την Beth Jarman) διεξήγαγε μια ερευνητική μελέτη για να δοκιμάσει τη δημιουργικότητα 1.600 παιδιών ηλικίας από τριών έως πέντε ετών που ήταν εγγεγραμμένα σε ένα πρόγραμμα head start.

Το τεστ Δημιουργικότητας δοκιμάστηκε ξανά, στα ίδια παιδιά σε ηλικία 10 ετών και πάλι σε ηλικία 15 ετών. Τα αποτελέσματα κατέγραψαν μια απότομη και κατακόρυφη πτώση της δημιουργικότητας.

Πιο συγκεκριμένα:

  • μεταξύ παιδιών 5 ετών: 98%
  • μεταξύ παιδιών 10 ετών: 30%
  • μεταξύ 15 ετών: 12%

Το ίδιο τεστ δόθηκε σε 280.000 ενήλικες (μέση ηλικία 31 ετών): 2%

Τα αποτελέσματα της μελετης

Η μελέτη έδειξε ότι ενώ στα παιδιά σε μικρή ηλικία, και ξεκινώντας το σχολείο, το επίπεδο δημιουργικότητάς τους είναι σε άνθιση, μέχρι να φτάσουν την Δ’ Δημοτικού, παρατηρείται μια πτωτική πορεία που συνεχίζεται ως την ενήλικη ζωή.

Τα εκπαιδευτικά συστήματα και πολλές φορές η γονική μέριμνα θέτουν όρια στη δημιουργικότητα των παιδιών. Τα όρια αυτά, ενθαρρύνουν τη συμμόρφωση και τη μίμηση στη μάθηση παρά τον αυθορμητισμό και τη δημιουργική φαντασία. Επιπλέον, οι τυποποιημένες δοκιμές συλλαμβάνουν μόνο τη δυνατότητα των μαθητών να παρέχουν “σωστές” απαντήσεις σε ερωτήσεις, χωρίς να διορθώνουν τη διαδικασία σκέψης που οδηγεί σε “λανθασμένες” απαντήσεις ή να δέχονται διφορούμενες αλλά εξίσου έγκυρες απαντήσεις.

Σαν αποτέλεσμα, τα παιδιά γίνονται πιο προσαρμοστικά (συμμορφώνονται) ακολουθούν κανόνες και οδηγίες χωρίς να παίρνουν πρωτοβουλίες, έχουν λιγότερη πιθανότητα να πάρουν ρίσκο είτε γιατί λογοκρίνουν τον εαυτό τους είτε φοβούμενα την αρνητική κριτική και την απόρριψη. Επίσης, είναι λιγότερο παιχνιδιάρικα ή αυθόρμητα απ’ ό,τι σε μικρότερες ηλικίες.

Αυτή η στάση συνεχίζεται διαμέσου των σχολικών χρόνων και φτάνει μέχρι τα χρόνια της ενηλικίωσης.  Ο χρόνος και οι ασχολίες κατά τις οποίες τα παιδιά αφήνουν το μυαλό τους ελεύθερο να δουλέψει και να σκεφτούν τις δικές τους, νέες ιδέες είναι περιορισμένος με αποτέλεσμα το δημιουργικό δυναμικό να μένει ανεκμετάλλευτο και αγύμναστο και στην πορεία της ζωής να φθίνει.

Πως μπορούμε να ενισχύσουμε η δημιουργικότητα και φαντασία των παιδιών;

Ακολουθούν μερικές ευφάνταστες ιδέες παιχνιδιού και προσποιητά παιχνίδια που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να προωθήσετε τη δημιουργικότητα και την επίλυση προβλημάτων στα παιδιά σας:

  • Δημιουργήστε σενάρια:

Βοηθήστε τα παιδιά να βρουν ιδέες για υποκριτικό παιχνίδι, προτείνοντας καταστάσεις που μπορεί να τα ενδιαφέρουν. Παίξτε στο σπίτι, αστροναύτης, γιατρός, σχολείο, κατάστημα, εστιατόριο, υπερήρωας, κτηνίατρος ή οτιδήποτε άλλο μπορείτε να σκεφτείτε. Βάλτε τα παιδιά να παίξουν ένα σενάριο που συνάντησαν πρόσφατα ή βοηθήστε τα να ανακουφιστούν από το άγχος για ένα επερχόμενο ραντεβού μέσω του φανταστικού παιχνιδιού.

  • Βγείτε έξω:

Περάστε πολύ χρόνο στη φύση. Παρατηρήστε συνεχώς μεταβαλλόμενα καιρικά φαινόμενα και εποχές. Παρακολουθήστε σύννεφα και αναζητήστε ενδιαφέροντα σχήματα. Αφήστε τα παιδιά να παίξουν στην άμμο, τη βρωμιά και το νερό. Συγκεντρώστε κλαδιά, φύλλα και βράχια και χτίστε φρούρια, κάστρα με άμμο και πολλά άλλα.

  • Δημιουργήστε μια ρουτίνα ανάγνωσης:

Διαβάστε κάθε μέρα για να ενθαρρύνετε το παιδί σας να φανταστεί χαρακτήρες και καταστάσεις από βιβλία ιστοριών. Με την καθημερινή ανάγνωση, θα ενθαρρύνετε τον αλφαβητισμό, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη φαντασία.

  • Ενθαρρύνετε την επαφή με έργα τέχνης:

Επισκεφθείτε μουσεία τέχνης και κάντε έργα τέχνης στο σπίτι. Εξερευνήστε όλα τα είδη μέσων, όπως σχέδιο, ζωγραφική, γλυπτική, κοσμήματα, κολάζ, υφάσματα και πολλά άλλα. Δώστε στα παιδιά την ελευθερία να εξερευνήσουν χρώματα, υφές, μέσα και νέες ιδέες.

  • Κάντε ερωτήσεις:

Θέστε ενδιαφέρουσες και υποθετικές ερωτήσεις στα παιδιά σας για να τα βοηθήσετε να καλλιεργήσουν τη σκέψη τους. Ρωτήστε, «τι θα κάνατε αν…» για να ενθαρρύνετε τη συζήτηση ή να πυροδοτήσετε μια ιδέα για δημιουργικό παιχνίδι.

  • Επιτρέψτε χρόνο διακοπής λειτουργίας:

Θυμηθείτε ότι δεν χρειάζεται να προγραμματίζετε ή να ενορχηστρώστε κάθε ώρα της ημέρας του παιδιού σας. Αφήστε χώρο για πολλούς μη δομημένους χρόνους παιχνιδιού, ώστε να μπορούν να καταλήξουν στις δικές τους ιδέες. Περιορίστε τον χρόνο οθόνης και επιτρέψτε την εμφάνιση περιόδων πλήξης.

Τότε είναι που τα παιδιά θα χρησιμοποιήσουν τις δημιουργικές τους δεξιότητες για να βρουν κάτι να κάνουν.

Τι μπορούμε να κάνουμε στο εκπαιδευτικό πλαίσιο;

Κάποιες προτάσεις για τους εκπαιδευτικούς που θα μπορούσαν καλλιεργήσουν ένα κλίμα που ευνοεί τη δημιουργική σκέψη  στις τάξεις:

  • Αντιμετώπιση των ερωτήσεων των μαθητών με σεβασμό.
  • Αντιμετώπιση της ευφάνταστης ιδέας με σεβασμό.
  • Δείξτε ότι εκτιμάτε τις ιδέες των μαθητών.
  • Ενθάρρυνση της εξάσκησης και της δοκιμής χωρίς την απειλή της αξιολόγησης.
  • Τα παιδιά θα είναι πιο δημιουργικά όταν απολαμβάνουν το έργο.
  • Αποφύγετε τη χρήση απτών ανταμοιβών.
  • Αποφύγετε τη δημιουργία ανταγωνιστικών καταστάσεων.
  • Υποβαθμίστε την αξιολόγηση της εργασίας των παιδιών. Δώστε έμφαση στη προσπάθεια τους.
  • Ενθαρρύνετε τα παιδιά να παρακολουθούν τη δουλειά τους.
  • Κάντε το εσωτερικό κίνητρο συνειδητό παράγοντα των συζητήσεών σας με τα παιδιά.
  • Βοηθήστε τα παιδιά να χτίσουν την αυτοεκτίμησή τους. Να επικεντρωθούν και να εκτιμήσουν τα δικά τους μοναδικά ταλέντα και δυνάμεις.
  • Δίνετε άφθονες ευκαιρίες για παιχνίδι με διάφορα υλικά.
  • Δείξτε στα παιδιά ότι εκτιμάτε τη δημιουργικότητα.

(Hennessey και Amabile, 1987, Myers and Torrance, 1961)

Σύμφωνα με την UNESCO, «η ενθάρρυνση της δημιουργικότητας από μικρή ηλικία είναι μία από τις καλύτερες εγγυήσεις ανάπτυξης ενός υγιούς περιβάλλοντος αυτοεκτίμησης και αλληλοσεβασμού, που αποτελούν κρίσιμα συστατικά για την οικοδόμηση μιας κουλτούρας ειρήνης».

Συγγραφή: Κατερίνα Γκουρνέλου, Παιγνιοθεραπευτρια, Κοινωνική Λειτουργός

Επιμέλεια: Δημήτρης Μπαλτούμας, ΟΤ, SI, CBT

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Duffy, B. (2006). Supporting Creativity and Imagination in the Early Years. Open University Press.

Wang, S. (2009). The Power of Magical Thinking. Research Shows the Importance of Imagination in Children’s Cognitive Development. The Wall Street Journal.

Gustafson Κ. (2016) The importance of imagination (or lack thereof) in artificial, human and quantum decision making.

Land G. Jarman B. (1998). Breakpoint and Beyond: Mastering the Future Today Paperback. Leadership 2000 Increativty portal.Kuan Chen Tsai (2012) Play,

Imagination, and Creativity: A Brief Literature Review Journal of Education and Learning; (Vol. 1)

Μαρτυρίες γονέων

Η μικρή σας ζητάει συνέχεια, ξεκινάμε από το σπίτι και σε όλη τη διαδρομή μας λέει να πάμε στο Δημήτρη.

A.K.

Είχαμε απογοητευτεί μετά την διάγνωση του γιατρού, η Γεωργία μας εξήγησε πως μπορούμε να δουλέψουμε με την Σ. για να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες της και πραγματικά, καταφέραμε πολλά πράγματα.

M.M.

Όλες οι μαμάδες έχουν να πουν τα καλύτερα για εσάς, να μας πείτε τι κάνετε στα παιδιά και σας αγαπάνε τόσο πολύ.

Κ.Σ.

Άνθρωποι εμπιστοσύνης, που μπορείς να βασιστείς.

Γ.Τ.

Τα παιδάκια στο Αγρίνιο είναι τυχερά που έχουν τέτοιους θεραπευτές.

Π.Π.

Το παιδί περιμένει πως και πως να έρθει να παίξετε μαζί.

Μ.Α.
print
2022-01-14T13:11:05+03:0014 Ιανουαρίου 2022|Υλικό - Συμβουλές, Ψυχολογία|

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο.

Go to Top