Σχολική ετοιμότητα – Πότε ένα παιδί είναι έτοιμο να πάει Α΄ Δημοτικού;

Σχολική ετοιμότητα – Πότε ένα παιδί είναι έτοιμο να πάει Α΄ Δημοτικού;

Τι είναι;

Η σχολική ετοιμότητα περιλαμβάνει πολλές δεξιότητες που αναπτύσσονται με την πάροδο του χρόνου από τη γέννηση ενός παιδιού έως την ηλικία εισόδου στο σχολείο και αφορά  στους τομείς της κοινωνικο-συναισθηματικής, της γνωστικής, της γλωσσικής και της κινητικής ανάπτυξης. 

Ένα άλλο σημαντικό μέρος της σχολικής ετοιμότητας είναι και η ικανότητα του παιδιού να διατηρεί την προσοχή του εστιασμένη σε μια εργασία και να δείχνει ενδιαφέρον και περιέργεια για τη μάθηση. 
Οι αλληλεπιδράσεις που έχουν τα παιδιά με τους ενήλικες που τα φροντίζουν, το αναπτυξιακό ιστορικό και η μοναδική σύνθεση κάθε παιδιού, επηρεάζουν την ανάπτυξη των δεξιοτήτων σχολικής ετοιμότητας. Κάθε παιδί αναπτύσσει τις δεξιότητες του με ένα δικό του ρυθμό και συνεπώς δεν εμφανίζουν όλα τα παιδιά την ίδια ωρίμανση στην ηλικία των 6 ετών, η οποία σηματοδοτεί και την έναρξη της φοίτησης στο Δημοτικό σχολείο. 
Ποιοι τομείς αξιολογούνται;
Η κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη περιλαμβάνει:
Ανάπτυξη αυτοελέγχου, ανάπτυξη δεξιοτήτων επίλυσης προβλημάτων, δημιουργία σχέσεων με άλλους και αναγνώριση συναισθημάτων στον εαυτό μας και στους άλλους.
Γιατί έχει σημασία:
Όταν τα παιδιά αναπτύσσουν ισχυρές κοινωνικές συναισθηματικές δεξιότητες, είναι πιο ικανά να σχηματίζουν και να διατηρούν φιλίες και να εστιάζουν καλύτερα την προσοχή τους στη μάθηση.
Η γνωστική ανάπτυξη περιλαμβάνει:
Ανάπτυξη δεξιοτήτων σκέψης, συλλογιστικών δεξιοτήτων, δεξιοτήτων επίλυσης προβλημάτων και δεξιοτήτων μνήμης.
Γιατί έχει σημασία:
Η ανάπτυξη των γνωστικών δεξιοτήτων αποτελεί τη βάση για όλη τη μάθηση.
Η γλωσσική ανάπτυξη περιλαμβάνει:
Ανάπτυξη γλωσσικών δεξιοτήτων, δεξιοτήτων κατανόησης του προφορικού λόγου, οδηγιών και κανόνων, κατάκτηση του βασικού λεξιλογίου, καταληπτότητα ομιλίας και συμμετοχής σε διάλογο.
Γιατί έχει σημασία:
Η ανάπτυξη ισχυρών γλωσσικών δεξιοτήτων υποστηρίζεται και ταυτόχρονα συνδέεται με την ανάπτυξη της γνωστικής και κοινωνικής συναισθηματικής ανάπτυξης και σχετίζεται άμεσα με τη μετέπειτα σχολική επιτυχία.
Η κινητική ανάπτυξη περιλαμβάνει:
Ανάπτυξη αδρών κινητικών δεξιοτήτων και λεπτής κίνησης.
Γιατί έχει σημασία:
Η ανάπτυξη αδρών κινητικών δεξιοτήτων είναι σημαντική για τη σωματική ανάπτυξη και τη συμμετοχή του παιδιού σε δραστηριότητες (κινητικές, στάση σώματος, κάθισμα σε θρανίο κ.ο.κ). Η ανάπτυξη λεπτών κινητικών δεξιοτήτων είναι σημαντική για την επιτυχή ολοκλήρωση μικρών κινητικών εργασιών και τη χρήση εργαλείων (μολύβι, ψαλίδι κ.ο.κ).
Γιατί είναι σημαντική η αξιολόγηση της σχολικής ετοιμότητας;

Παιδιά με ελλείψεις στους παραπάνω τομείς, δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις σχολικές υποχρεώσεις και να επιτύχουν στους ακαδημαϊκούς τομείς.

Η επαναφοίτηση του Νηπιαγωγείου είναι μια ευκαιρία για κάποιους μαθητές να ξεπεράσουν τη σχολική αποτυχία πριν ακόμα αυτή εκδηλωθεί καθώς τους δίνει τον κατάλληλο χρόνο για να ωριμάσουν.  

Συνιστάται συνεπώς, σε παιδιά ηλικίας 5 ετών, τα οποία φαίνεται να μην είναι αναπτυξιακά ώριμα να αρχίσουν το σχολείο, να γίνεται ένας προληπτικός έλεγχος των δεξιοτήτων τους με σκοπό την πρώιμη ανίχνευση μαθησιακών δυσκολιών και την έγκαιρη αντιμετώπισή τους πριν την έναρξη του Δημοτικού σχολείου.  

Στο διπλανό βίντεο μπορείτε να ακούσετε την Επόπτρια Ειδικής Αγωγής, κυρία Σοφία Ιατρίδου να απαντά με απλά λόγια σε κάποια ερωτήματα για αυτό το θέμα! Μη ξεχάσετε να ανοίξετε την ένταση του ήχου :D

Παρακάτω θα δούμε όλες τις απαραίτητες δεξιότητες αλλά και πως μπορείτε να υποστηρίξετε το παιδάκι σας!!!

Σχολικές Δεξιότητες

Γλωσσικές Δεξιότητες:

  • Να αρθρώνει σωστά τα φωνήματα και η ομιλία του να είναι καταληπτή.
  • Να κατανοεί και να ακολουθεί σύνθετες οδηγίες. 
  • Να χρησιμοποιεί πλούσιο λεξιλόγιο και να συντάσει τις λέξεις κατάλληλα σε  πρόταση.
  • Να μεταφέρει πληροφορίες για τον εαυτό του και το περιβάλλον του.
  • Να αφηγείται μια σειρά από γεγονότα που βίωσε και να αναδιηγείται μια ιστορία που άκουσε.

Γνωστικές Δεξιότητες: 

  • Να αντιλαμβάνεται τους διαφορετικούς ήχους των λέξεων και να αναγνωρίζει λέξεις που ομοιοκαταληκτούν καθώς και να εντοπίζει, συνθέτει και αναλύει φωνήματα ολιγοσύλλαβων λέξεων (η κατάκτηση των δεξιοτήτων φωνολογικής ενημερότητας είναι η μετάβαση από’ τον προφορικό λόγο στο γραπτό).
  • Να διακρίνει οπτικά ερεθίσματα με βάση τα χαρακτηριστικά τους (π.χ σχήμα, χρώμα, μέγεθος κ.τ.λ)
  • Να γνωρίζει τα χρώματα και τα σχήματα.
  • Να γνωρίζει τα μέρη του σώματος
  • Να προσανατολίζεται στο χώρο και το χρόνο (να γνωρίζει τις μέρες-εποχές αλλά και έννοιες όπως σήμερα, αύριο, μέσα,έξω, πάνω κ.τ.λ)
  • Να θυμάται οδηγίες που του δίνονται και να ακολουθεί τα βήματα μιας εργασίας.
  • Να μπορεί να κάθεται ήσυχος και να συμμετέχει σε ομαδικές δραστηριότητες.
  • Να μετρά προφορικά κ να αναγνωρίζει τους αριθμούς μέχρι το 10, να καταμετρά ποσότητες και να μπορεί να κατατάσσει / ταξινομεί αντικείμενα.

Ψυχοκινητικές Δεξιότητες:

  • Να έχει παγιωμένη πλευρίωση.
  • Να συντονίζει σωστά τα χέρια / δάχτυλα με τα μάτια του και να κάνει λεπτές κινήσεις (να κάνει χρήση ψαλιδιού, να ζωγραφίζει μέσα σε πλαίσια κ.τ.λ.)
  • Να έχει λειτουργική λαβή του μολυβιού.
  • Να τοποθετεί σωστά το χαρτί όταν γράφει.
  • Να αντιγράφει σωστά σύμβολα – σχήματα.
Πώς να υποστηρίξετε την ανάπτυξη:

κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη

  • Παρατηρήστε και μιλήστε με τα παιδιά για να υποστηρίξετε τη δημιουργία θετικών σχέσεων.
  • Βοηθήστε τα παιδιά να κάνουν σχέσεις μεταξύ τους για να ενισχύσουν την ανάπτυξη φιλίας.
  • Μιλήστε για συναισθήματα και αναγνωρίστε τα συναισθήματα όλη την ημέρα.
  • Υποστηρίξτε τρόπους για να βοηθήσετε τα παιδιά να ηρεμήσουν, να εντοπίσουν ένα πρόβλημα και να μιλήσετε για το πώς να λύσετε το πρόβλημα ήρεμα.

γνωστική ανάπτυξη

  • Παίξτε παιχνίδια με τα παιδιά που ενισχύουν τη μνήμη: αντιστοίχιση εικόνων, γραμμάτων ή καρτών αριθμών.
  • Παρέχετε παιχνίδια και υλικά που απαιτούν από τα παιδιά να λύσουν προβλήματα: μετρώντας για να καταλάβετε πόσα τετράγωνα χωράνε σε ένα φορτηγό παιχνιδιών, τακτοποίηση αντικειμένων με μοτίβο κατά τη διάρκεια ενός παιχνιδιού ή ομαδοποίηση αντικειμένων ανά χρώμα, μέγεθος ή σχήμα.
  • Όταν τα παιδιά παίζουν, χτίζουν και δημιουργούν, ρωτήστε τα παιδιά γιατί πιστεύουν ότι κάτι συνέβη ή τι πιστεύουν ότι μπορεί να συμβεί.
  • Δώστε χρόνο για δραστηριότητες ανακάλυψης (επιστημονικά πειράματα, δραστηριότητες μαγειρικής). Μιλήστε με τα παιδιά για τις προβλέψεις τους. Για παράδειγμα, πριν αναμείξετε καλαμποκάλευρο και νερό, ρωτήστε τα παιδιά τι πιστεύουν ότι θα συμβεί όταν αναμειχθούν τα συστατικά.

γλωσσική ανάπτυξη

  • Διαβάστε στα παιδιά κάθε μέρα και συζητήστε με τα παιδιά για βιβλία, κάνοντας ερωτήσεις για το τι μπορεί να συμβεί στη συνέχεια στην ιστορία, πώς νιώθουν οι χαρακτήρες και πώς κάτι μπορεί να σχετίζεται με την εμπειρία του ίδιου του παιδιού.
  • Κάνετε συζητήσεις με τα παιδιά κατά τη διάρκεια της ημέρας, για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια των γευμάτων, τις ώρες παιχνιδιού και τις ώρες ρουτίνας. Οποιαδήποτε ώρα της ημέρας είναι μια εξαιρετική στιγμή για να μιλήσετε με τα παιδιά!
  • Παίξτε παιχνίδια που υποστηρίζουν τη γνώση γραμμάτων, όπως «Κατασκοπεύω ένα γράμμα» ή παιχνίδια αντιστοίχισης γραμμάτων. Επισημάνετε τα γράμματα στην καθημερινή ζωή κατά τη διάρκεια της ημέρας.
  • Διαβάστε ποιήματα και ιστορίες με ομοιοκαταληξία, τραγουδήστε τραγούδια με ομοιοκαταληξία και παίξτε παιχνίδια με ομοιοκαταληξία.

κινητική ανάπτυξη 

  • Δώστε χρόνο στα παιδιά για μεγάλες κινητικές δραστηριότητες. Παρέχετε παιχνίδια και εξοπλισμό που υποστηρίζουν την ανάπτυξη αδρής κινητικότητας, όπως ποδήλατα, μπάλες και κούνιες.
  • Δώστε ευκαιρίες για ατομικά και ομαδικά παιχνίδια.
  • Παίξτε παιχνίδια με τα παιδιά που προάγουν το τρέξιμο, το άλμα και το μπουσούλημα.
  • Παρέχετε ευκαιρίες και υλικά για ανάπτυξη δεξιοτήτων λεπτής κινητικότητας, όπως κόψιμο με ψαλίδι, ζωγραφική, κόλληση, γραφή, κορδόνι σε χάντρες, ιχνηλάτηση και δημιουργία παζλ.

Ελπίζουμε οι πληροφορίες, στο άρθρο να βοηθήσουν στην κατανόηση πιθανών δυσκολιών αλλά και να δώσουν ιδέες για το πως μπορούμε να ενισχύσουμε τις σχολικές δεξιότητες των παιδιών.

Άν χρειάζεστε ατομική αξιολόγηση από την ομάδα μας ή ενδιαφέρεστε για την συμμετοχή σε πρόγραμμα σχολικής προετοιμασίας, καλέστε μας στο:

26410-52270 ή κάντε κλίκ στην κάτω εικόνα και συμπληρώστε τη φόρμα εκδήλωσης ενδιαφέροντος!! Έπειτα, θα έρθουμε εμείς σε επικοινωνία μαζί σας!!

Συγγραφή: Σοφία Ιατρίδου, Ειδικός Παιδαγωγός, Κοινωνιολόγος

Επιμέλεια: Δημήτρης Μπαλτούμας ΟΤ, SI, CBT

Αναφορές:
  • National Scientific Council on the Developing Child. 2004. “Children’s Emotional Development Is Built into the Architecture of Their Brains: Working Paper No. 2.” Retrieved August 4, 2014. www. developingchild.harvard.edu 
  • Maxwell, Kelly, Tamara Halle, and Nicole Forry. 2013. “Five things to know about school readiness.” Child Trends 5. Publication #2013-35 . 
  • Nix, R. L., K. L. Bierman, C. E. Domitrovich, and S. Gill. 2013. “Promoting Children’s Social-Emotional Skills in Preschool Can Enhance Academic and Behavioral Functioning in Kindergarten: Findings From Head Start REDI.” Special issue: Social and Emotional Learning in Education. Early Education and Development 24(7) 
  • McCardle, Peggy, Hollis S. Scarborough, and Hugh W. Catts. 2001. “Predicting, Explaining, and Preventing Children’s Reading Difficulties.” Learning Disabilities Research and Practice 16(4): 230–239.
  • Daily, Sarah, Mary Burkhauser, and Tamara Halle. 2010. “A Review of School Readiness Practices in the States: Early Learning Guidelines and Assessments.” Early Childhood Highlights. Child Trends 1(3).
print

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο.

Go to Top